Bài Học Cuối Cùng Trong Im Lặng

 

1
 Trong bệnh viện người ra kẻ vào tấp nập.
 Có người vỗ nhẹ vai tôi, mắt đượm buồn thương, chỉ nói một câu:
 “Tiếc thương nhé.”

 

Nhưng tôi vẫn chìm trong cơn choáng váng và bàng hoàng.

 

Đêm hôm trước, giấy báo trúng tuyển cuối cùng cũng tới.
 Trong phong bì đỏ rực, từng nét chữ ghi rõ: Đại học Nhân Dân Hoa Quốc,
 và dòng “Chúc mừng bạn học Trần Khả”.

 

Đó là ngôi trường tôi mơ ước bấy lâu, là con đường duy nhất tôi nghĩ có thể giúp mình thoát khỏi ngôi nhà này.

 

Từ trước tới giờ, tôi luôn nghĩ ba mẹ mình là kiểu phụ huynh Trung Quốc điển hình —
 chẳng có gì nổi bật, ra ngoài thì hiền lành thật thà,
 về nhà lại điên cuồng ép con học hành.
 Thậm chí, nhà tôi còn quá khích và dị thường hơn người khác.

 

Năm tôi học lớp năm, mẹ bị một chiếc ô tô tông ngã khi đang đi xe điện.
 Bánh sau nghiến qua lưng, khiến phần thân dưới của bà mất hoàn toàn cảm giác ngay tại chỗ.

 

Mẹ nằm viện ba tháng, bệnh không tiến triển.
 Bác sĩ bóng gió khuyên: nếu điều kiện kinh tế không đủ, thì thôi đừng nằm viện nữa,
 vì cũng không còn hy vọng.

 

Sau cùng, khi trong nhà thật sự cạn tiền,
 ba tôi cùng vài người anh em đã khiêng mẹ từ bệnh viện về nhà.

 

Hàng xóm ai nấy đều thương hại tôi,
 cho rằng mẹ tôi được khiêng về, tức là về chờ chéc.
 Nhưng thực tế lại không phải vậy.

 

Dù đôi chân đã tê liệt, nhưng giọng bà vẫn còn nguyên uy lực.
 Bà thường gào lên:
 “Trần Khả! Lật người cho mẹ!”
 “Trần Khả! Lấy nước cho mẹ!”
 “Trần Khả! Cõng mẹ vào nhà vệ sinh!”

 

Bác Trương hàng xóm – trước kia là bạn thân của mẹ tôi –
 hai người từng cùng làm trong nhà máy dệt từ năm mười sáu tuổi,
 đến ba mươi mấy thì đồng loạt bị cho nghỉ việc.

 

Chỉ khác là, chồng bác Trương làm ăn ở Ôn Châu, nghe nói kiếm được nhiều tiền.
 Sau khi mẹ tôi gặp nạn, bác Trương lại càng hay đến thăm,
 mỗi lần đều kéo theo thằng con mập ú nhà mình – Lâm Bân Bân – để khoe khoang.

 

“Thằng Bân Bân nhà tôi vừa đoạt giải nhất cuộc thi tiếng Anh đó nhé!
 Không phải tôi nói chứ, sau này nó nhất định thành công lắm đấy!”
 “Chồng tôi bảo, ở thành phố lớn giờ toàn coi trọng bằng cấp.
 Còn con bé Khả nhà chị ấy à? Học hành kiểu đó thì đừng mơ đại học.
 Chi bằng ở nhà hầu hạ chị cho rồi, đỡ cho anh Trần khỏi cực như con chó.”

 

Nghe nói chồng bác Trương quanh năm không về,
 đã sớm có lời ra tiếng vào.
 Người ta bảo nếu không nhờ sinh được thằng con trai Lâm Bân Bân,
 chắc vợ chồng họ đã ly hôn lâu rồi.

 

Thành ra, khi thấy mẹ tôi bị liệt mà vẫn được ba tôi và tôi chăm sóc chu đáo,
 ánh mắt bác Trương càng thêm ghen tức.

 

Hôm đó, Lâm Bân Bân ngồi chễm chệ trên ghế sofa nhà tôi ăn KFC,
 vụn gà rơi lả tả đầy sàn.

 

Tôi không dám cãi người lớn,
 nhưng lòng ác ý trong tôi gần như muốn trào ra khỏi lồng ngực.
 Thế là tôi dùng ngón cái và ngón út làm ký hiệu,
 khẽ mấp máy môi:
 “Đồ mập chéc tiệt, thằng nhỏ tí teo!”

 

Có lẽ Lâm Bân Bân chưa bao giờ gặp đứa con gái nào độc địa như vậy,
 hắn òa khóc ngay tại chỗ.
 Bác Trương không còn bụng dạ khoe khoang,
 ôm con bỏ về, đóng cửa cái rầm.

 

Từ hôm đó, mẹ tôi không còn gọi tôi nữa.
 Bà không uống một giọt nước vào ban ngày,
 dù tôi đưa cốc nước tận miệng,
 bà cũng chẳng buồn liếm môi.

 

Bà không đòi đi vệ sinh,
 cứ đợi đến tối, khi ba tôi đi làm về,
 bà mới uống ừng ực mấy cốc liền,
 rồi sai ba cõng vào nhà vệ sinh.

 

Có lẽ chính từ khi ấy,
 họ bắt đầu chỉ còn một yêu cầu duy nhất với tôi:
 Học.
 Chỉ học.
 Học đến nghẹt thở.

 

Mùa hè năm tôi chuẩn bị lên cấp hai,
 ở công trường nơi ba làm, có mấy sinh viên mới ra trường đến thực tập.
 Khi ba tôi vác xi măng mồ hôi đổ như mưa,
 bọn sinh viên kia ngồi trong container có điều hòa,
 cầm bản vẽ mà chỉ trỏ, bàn luận.

 

Tối hôm đó, ba về nhà, uống hai ngụm rượu,
 rồi khạc mạnh về phía khoảng không như để rủa bọn sinh viên ấy.

 

Hôm sau, tôi cầm bảng điểm về,
 run rẩy, không dám đưa cho mẹ ký,
 chờ đến tận lúc sắp ngủ mới len lén đưa cho ba.

 

Ông nhìn tôi rất lâu,
 trong cổ họng phát ra thứ âm thanh nghèn nghẹn như kim loại cọ vào nhau.
 Rồi ông không nói gì, quay người đi ra ngoài.

 

Khi quay lại,
 ông đập mạnh một chai Paraquat lên bàn ăn.

 

Đêm hè miền Bắc, làn da ông đen sạm,
 mồ hôi từ trán và tay nhỏ giọt, rơi lộp bộp xuống mặt bàn.

 

Ông nói:
 “Nếu sau này mày thi trượt đại học,
 tao với mẹ mày sẽ uống hết chai thuốc này trước mặt mày.”

 

Mẹ tôi nằm trong phòng, tai cực thính,
 giọng còn to hơn cả loa phát thanh:
 “Đúng! Không chịu học hành, thua thằng mập nhà bên thì cứ chờ mà nhặt xác cha mẹ mày đi!”

 

...

 

Lúc này, có người ngồi xuống cạnh tôi.
 Tôi lau đi lớp sương mờ trước mắt, nhìn thấy bộ cảnh phục trên người cô ấy.

 

Cô hỏi:
 “Trần Khả, em có biết vì sao ba mẹ em t/ự sá/t không?”

 

Khoảnh khắc ấy, tôi như choàng tỉnh khỏi ký ức.
 Phải rồi...
 Tại sao họ lại t/ự s/át?

 

Rõ ràng tôi đã đậu vào một trường đại học danh giá đến thế,
 rõ ràng khi họ nhìn thấy giấy báo trúng tuyển, trong mắt còn ánh lên niềm vui,
 rõ ràng mẹ còn nói sau khi tôi đi làm kiếm tiền,
 phải mua cho bà một căn nhà có thang máy,
 để bà được ra ngoài ngắm phố.

 

Bà còn không quên dọa tôi:
 “Nếu mày sau này không hiếu thảo,
 tao sẽ lê đôi chân tàn này đến trường mày làm ầm cho coi!”

 

Với hai con người như thế,
 sao có thể t/ự s/át được?!

 

 

 

2
 “Trần Khả, em thử nhớ lại xem, mấy ngày gần đây đã xảy ra chuyện gì?”
 Cô cảnh sát hỏi.

 

Mấy ngày gần đây... đã xảy ra chuyện gì?
 Tôi ngẫm nghĩ, lại rơi vào ký ức.

 

Sau khi có điểm thi,
 đám họ hàng trước kia tránh nhà tôi như tránh dịch,
 bỗng dưng thi nhau kéo đến.

 

Hai cô em gái của ba — cô cả và cô út —
 đều đích thân mang giỏ quà và phong bì đến nhà.

 

“Anh cả à, nhà mình khó khăn vậy mà anh vẫn nuôi được đứa con giỏi thế này, thật khâm phục đó.”
 Cô cả cười tít mắt.

 

Cô út thì nhét luôn phong bì vào tay tôi:
 “Con bé Khả giỏi quá, định thi trường nào đây?
 Đúng là dòng họ nhà anh Trần có gene tốt, ngày xưa anh cả thông minh,
 giờ con bé cũng xuất sắc y hệt.”

 

Nói được vài câu, cô út liếc mắt, rồi hạ giọng:
 “Con trai nhà ông chủ chỗ chồng cô năm sau thi đại học, học dở lắm,
 nghe nói con là thủ khoa của Trường Thực Nghiệm,
 nếu hè này con rảnh thì đến dạy kèm cho nó vài buổi được không?”

 

Ba tôi – người đàn ông thật thà quanh năm vác gạch –
 nghe em gái nói thế chỉ biết xoa tay lúng túng.

 

Nhưng hè này, chúng tôi vốn đã có kế hoạch.
 Giáo viên chủ nhiệm biết hoàn cảnh của tôi,
 đã giới thiệu cho tôi một việc dạy kèm tại trung tâm,
 với danh “thủ khoa khối xã hội của Trường Thực Nghiệm”,
 mỗi giờ có thể được trả một trăm năm mươi tệ.

 

Nếu làm cả mùa hè,
 tôi có thể đủ tiền mua xe lăn cho mẹ, đóng học phí đại học năm nhất,
 thậm chí còn dư chút để mua một chiếc điện thoại Xiaomi.

 

Nhưng mẹ tôi bỗng vung tay quật mạnh chiếc đèn bàn xuống đất.
 Tiếng “rầm” vang lên khiến cô cả suýt nhảy dựng khỏi ghế sofa.

 

Bà gào từ trong phòng ngủ:
 “Trần Huệ! Đừng tưởng tao không biết!
 Mày muốn lợi dụng con gái tao để lấy lòng người ta hả?
 Năm đó nếu không vì mày ép tao ký đơn nghỉ việc,
 tao đâu đến nỗi phải đi làm giúp việc, để rồi bị tai nạn thành tàn phế thế này!”

 

“Mày hút máu tao, thấy tao không còn gì để hút,
 giờ lại muốn hút máu con gái tao à?! Tao khinh! Mày mơ đi!”

 

Một tràng mắng khiến cô út mặt cắt không còn giọt máu,
 miệng chỉ lắp bắp: “Thì... dạy ai chẳng là dạy, tụi tôi cũng trả tiền mà...”
 Nhưng trả bao nhiêu, lúc nào trả, cô ấy không nói được rõ ràng.

 

Sắc mặt ba tôi tối sầm lại.
 Năm xưa, vì là anh cả và chị dâu trong nhà,
 ông và mẹ tôi phải làm lụng cực nhọc cho họ nhà Trần suốt nhiều năm.

 

Kết quả thì sao?
 Cô cả chiếm suất hồi hương của ba tôi.
 Cô út thì dùng tiền của ông để học xong cấp ba,
 rồi còn mượn danh bà nội ép mẹ tôi nghỉ việc.

 

Giờ họ đều có cuộc sống sung túc,
 chỉ còn lại ba tôi – người đàn ông từng thông minh nhất họ Trần –
 trở thành ông Trần đen sạm, khom lưng làm thợ hồ ngoài công trường.

 

“Cút đi!”
 Ba tôi đứng bật dậy, chỉ thẳng ra cửa quát.

 

Hai cô em gái tóc bóng mượt, mang giày cao gót, miễn cưỡng rời đi.

 

Nhưng chồng cô út đã bị kẹt chức nhiều năm,
 công ty lại đang cắt giảm nhân sự,
 nên thời gian để nịnh bợ cũng sắp hết.

 

Đúng lúc ấy, Trường Thực Nghiệm ra thông báo:
 công ty tư nhân nơi chồng cô út làm việc sẽ tặng một căn hộ cho thủ khoa khối tự nhiên và khối xã hội.

 

Con trai cô cả vừa mới đính hôn,
 mà nhà gái đòi phải có nhà mới cưới.
 Cô út liền mách tin căn hộ thủ khoa cho cô cả biết.

 

Từ hôm ấy, hai người họ thay nhau đến gây áp lực.

 

Cách đây hai ngày, cô cả lại đến,
 mang theo cả con trai và con dâu chưa cưới,
 ba người cùng quỳ ngay trước cửa nhà tôi,
 xin được “mượn” căn hộ ấy để tổ chức đám cưới.

 

“Anh à, con dâu em sắp sinh rồi! Anh sắp được lên chức ông nội rồi đó!”
 “Anh không thể thấy chéc mà không cứu,
 đây là một mạng người thật đấy!”

 

Cô con dâu cũng khóc, giọng run rẩy:
 “Chú à, nể tình đứa chắt sắp chào đời,
 hãy cho bọn cháu mượn căn nhà ấy đi mà.”

 

Tiếng khóc, tiếng cầu xin vang rền ngoài cửa,
 đúng lúc ấy, người giao bưu kiện mang tới giấy báo trúng tuyển.

 

Cô cả như phát điên,
 đập mạnh vào cửa sắt liên hồi, tiếng “cộp cộp” vang rền:
 “Con bé Trần Khả học giỏi thế, sau này có nhà, có việc, cái gì cũng có!
 Chồng cô út còn nói, con trai sếp nó đang nhờ Trần Khả dạy kèm,
 một tiếng hai trăm tệ cơ mà!
 Anh cứu người lúc nguy cấp đi, đừng keo kiệt quá!”

 

Trong nhà yên tĩnh, ngoài cửa ồn ào – hai thế giới đối lập rõ rệt.

 

Và ngay giây sau đó,
 cô cả hạ giọng, nói rít lên:
 “Đừng tưởng tao không biết, đêm đó con bé Trần Khả—”

 

Ba tôi đột ngột nổi giận,
 ném mạnh cái đĩa đựng lạc về phía cửa sắt,
 cắt ngang câu nói của cô.

 

Tiếng ồn ào ngoài kia nuốt chửng niềm vui mà giấy báo trúng tuyển mang đến.

 

Trong nhà tối om.
 Để tiết kiệm điện, quạt và đèn đều tắt.

 

Ba tôi ngồi trong bóng tối, hút loại thuốc rẻ nhất,
 bóng lưng gù gập như một thân cây mục mọc u bướu.

 

Mẹ tôi nằm trong bóng đêm, thân thể cứng đờ,
 nếu không nhìn thấy lồng ngực bà còn phập phồng,
 người ta sẽ tưởng đó là một cái xác.

 

“Vậy là...” — cô cảnh sát thì thầm,
 “Em nghi rằng hai cô của em đã ép chéc ba mẹ em sao?”

 

3
 Trong hành lang bệnh viện, bỗng vang lên tiếng “rắc” khô khốc.
 Cô cảnh sát ngồi cạnh tôi lập tức cảnh giác, quay phắt đầu lại quát lớn:

 

“Không được chụp hình!”
 “Đây là bệnh viện! Ai cho các người vào hả?!”

 

Dứt lời, cô lao đến giật lấy máy ảnh của phóng viên.

 

Nhưng tên phóng viên ấy như con chó rừng đánh hơi được mùi máu,
 linh hoạt né tránh, vừa người vừa máy ảnh cuối cùng cũng chuồn khỏi bệnh viện.

 

Chẳng bao lâu sau, cô cảnh sát nhận được một cuộc điện thoại.
 Dù giọng cô ép xuống rất nhỏ, tôi vẫn nghe được:

 

“Cái gì cơ? Có người chạy đến đập cửa nhà Trần Thư và Trần Huệ à?”

 

Trần Thư là cô cả tôi, Trần Huệ là cô út.

 

Sau khi ba mẹ tôi uống thuốc t/ự sá/t,
 hai người họ không những không đến,
 mà còn lánh mặt nhà tôi như tránh dịch.

 

Lần đầu cảnh sát gọi điện cho cô út,
 bà ta còn hét lên đầy chán ghét:

 

“Liên quan gì đến tôi chứ?”
 “Các người làm cảnh sát cũng nên tìm hiểu kỹ đi,
 chẳng lẽ thuốc độc là tôi bỏ vào à?
 Nhà họ để chai Paraquat trên bàn ăn quanh năm, đáng sợ lắm!
 Tụi tôi còn chẳng dám sang ăn cơm!”

 

“Cái gì? Giám hộ à? Tôi khinh!”
 Giọng cô út the thé, vừa sắc vừa dứt khoát:
 “Con bé Trần Khả mười tám tuổi rồi,
 hai chục năm trước tầm tuổi đó người ta còn sinh con được rồi,
 cần gì giám hộ nữa!”

 

Nói xong, bà ta dập máy cái rụp.

 

Y chang như những lời tôi từng nghe không lâu trước đó.
 Hôm ấy, sau kỳ thi, tôi làm vài buổi dạy kèm theo sắp xếp của giáo viên chủ nhiệm.

 

Buổi hoàng hôn mùa hè, ve kêu râm ran.
 Trong tay tôi là năm trăm tệ tiền công,
 cùng một hộp sầu riêng tươi do phụ huynh học sinh tặng,
 vì họ rất hài lòng với kết quả học của con mình.

 

Mùi sầu riêng hăng nồng,
 tôi chưa từng ăn, không biết vị thế nào.
 Ba mẹ cũng chưa từng nếm qua thứ đắt tiền như vậy,
 nên tôi muốn mang về cho họ thử.

 

Nghĩ vậy, tôi vội vã bước nhanh.

 

Nhưng hôm đó, cô út đón tôi ngay dưới khu nhà cũ.
 “Tiểu Khả à,” bà ta cười lấy lòng,
 đuôi mắt nhăn nhúm như nở ra những vết hoa khô.
 “Cái học sinh mà cô nói với con hôm trước đó,
 giờ cô đã bàn xong với phụ huynh rồi,
 trả hai trăm tệ một giờ, con thấy sao?”

 

Hai trăm tệ?!
 Thật lòng mà nói, tôi dao động.

 

“Con dạy thêm ban ngày tới tám giờ tối,
 tối thêm hai tiếng nữa thôi, tới mười giờ là xong.
 Ngay tại nhà cô, cô đón con mỗi ngày, an toàn lắm.”

 

Nửa khuôn mặt cô út nằm trong bóng tối,
 tôi không nhìn rõ miệng bà ta đang cong lên hay trễ xuống.

 

“Một giờ hai trăm, hai tiếng là bốn trăm,
 một tháng là mười hai nghìn đấy!”
 Bà ta cúi đầu, ánh mắt khinh khỉnh nhìn hộp sầu riêng tôi cầm chặt.

 

“Đến lúc đó, mấy loại hàng đông lạnh rẻ tiền thế này con chẳng buồn nhìn,
 mua sầu riêng tươi biếu ba mẹ đi!”

 

Không biết là vì con số mười hai nghìn kia,
 hay vì ánh mắt khinh bỉ của bà ta với món quà nhỏ bé tôi trân quý,
 mà đêm đó, tôi nửa tin nửa sợ,
 theo cô út về nhà bà ta.

 

Khi cửa phòng ngủ của cô út mở ra,
 một thằng trai tóc vàng nhướng mày nhìn tôi,
 cười lộ cả hàm răng trắng.

 

Cánh cửa phía sau “rầm” một tiếng, đóng sập lại.
 Tôi không còn đường chạy.

 

Đêm hè méo mó, ánh sáng vừa như thú dữ cắn xé,
 vừa như đỉa hút máu, dính chặt lấy người.

 

Khi tôi tỉnh lại, cô út nhét năm trăm tệ vào túi quần tôi.
 “Cho thêm một trăm, đừng kể với ai hết.”

 

Thấy sắc mặt tôi trắng bệch,
 bà ta lại cười nhạt, nói như không:
 “Con mười tám rồi, chuyện này sớm muộn gì cũng phải trải qua thôi.